Nghệ nhân Trần Nam Tước nói với báo Vietnamplus rằng nghệ thuật là việc sáng tạo bởi trí tuệ của con người. Anh không tập trung vào việc tạo ra những thứ đẹp mắt hoặc theo học khoa học. Việc tạo ra cái đẹp chủ yếu do khách hàng quyết định, và những kiến thức đúng sai thuộc về các nhà khoa học. Nhưng điều anh muốn làm là làm cho mọi người thấy được văn hóa riêng của dân tộc mình. Đó là mục tiêu của anh.”

Một thợ gốm nổi tiếng không bắt buộc phải sinh ra từ làng Gốm Bát Tràng.

Trần Nam Tước, hay còn được biết đến với tên thật là Trần Xuân Triều, sinh năm 1974 tại KIến Xương, Thái Bình. Dù sinh ra và lớn lên ở Thái Bình, nhưng ông không thuộc về một gia đình nông dân thuần khiết, bởi vì các cụ của ông đã đi buôn từ thời Pháp thuộc.

Mặc dù không sinh ra ở Bát Tràng – nơi nổi tiếng với nghề gốm sứ, ông được tôn vinh bởi chính phủ và được trao danh hiệu Nghệ nhân Ưu Tú, trở thành người duy nhất đạt được danh hiệu này trong làng gốm Bát Tràng.

Thay vì buồn chán và cảm thấy thiệt thòi, ông coi đó là một niềm tự hào và vinh dự để nỗ lực và sáng tạo với nghề gốm sứ.

Nghệ nhân Trần Nam Tước – Triển lãm gốm “Linh thú thời nay”
Một thợ gốm nổi tiếng không bắt buộc phải sinh ra từ làng Gốm Bát Tràng.

Đời người liên quan mật thiết đến hoạt động “di cư”.

Khi mới học lớp 10, ông đã không tiếp tục việc học và bắt đầu đi lang thang. Sau đó, ông đã đến tất cả các thành phố và tỉnh trên toàn quốc. Mỗi khi đến một nơi, ông làm việc để kiếm tiền và chuyển sang tỉnh khác khi đủ tiền, ông đã học mọi nghề mà ông có thể làm được.

Ông đã “phiêu bạt giang hồ” từ năm 15 tuổi với đủ nghề từ điêu khắc gỗ, phục chế đến tôn tạo trùng tu di tích, thậm chí đã từng thu gom đồng nát, làm thợ mộc, tài xế và cung cấp dịch vụ cho các buổi tiệc cưới.

Sài Gòn là nơi ông sống lâu nhất trước khi ông quay lại miền Bắc sau 7 năm để phát triển mỹ thuật trong lĩnh vực đồ cổ. Tuy nhiên, vào thời điểm đó, người dân ít sử dụng sản phẩm này do đời sống còn khá khó khăn.

Sau khi rời miền Nam, ông quay trở lại quê hương Thái Bình để học nghề làm gốm khoảng 1-2 năm. Năm 1996, ông đến Bát Tràng, không phải để học nghề mà làm việc tại một trung tâm dưỡng sinh.

Tuy nhiên, khi ông tìm thấy gốm Bát Tràng, ông nhận ra rằng đó là cuộc sống của ông và sự sáng tạo liên tục mà ông luôn theo đuổi.

Nghệ nhân Trần Nam Tước – Triển lãm gốm “Linh thú thời nay”
Đời người liên quan mật thiết đến hoạt động di cư.

Bảo tồn giá trị văn hoá truyền thống của gốm Việt là trọng tâm.

Trần Nam Tước là một thợ gốm trẻ tại làng nghề Bát Tràng, nơi có truyền thống sản xuất gốm sứ hàng trăm năm. Ông được biết đến với niềm đam mê sáng tạo và sự kiêu hãnh trong nghề của mình. Tuy không được đào tạo chuyên nghiệp, nhưng ông đã tìm hiểu và nghiên cứu sâu rộng về truyền thống sản xuất gốm sứ, và áp dụng kiến thức này vào tác phẩm của mình. Ông cũng nổi tiếng với việc tránh sao chép và tập trung vào sự sáng tạo, lấy cảm hứng từ các điển tích để tạo ra những sản phẩm gốm sứ độc đáo. Theo ông, sản xuất gốm sứ cũng là một loại nghệ thuật, và việc kế thừa giá trị truyền thống qua sản phẩm là rất quan trọng.

Ông luôn tuân thủ nguyên tắc giữ gìn và phát triển những giá trị văn hoá cổ truyền của bao đời để đưa đến cho gốm Việt một giá trị văn hoá đích thực.

Nghệ nhân Trần Nam Tước – Triển lãm gốm “Linh thú thời nay”
Bảo tồn giá trị văn hoá truyền thống của gốm Việt là trọng tâm.

Những thành tựu và sản phẩm đến từ nghệ nhân Trần Nam Tước

Sản phẩm “Đầu Rồng” được chế tác bởi nghệ nhân Trần Nam Tước vào thời kỳ Lý và được trao tặng bởi Thủ tướng cho Tổng thống Hoa Kỳ.

Các tác phẩm gốm linh vật của ông đã được chứng nhận là sản phẩm tiêu biểu của người Việt bởi Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn vào năm 2010.

Sản phẩm “Bộ Lân Nghê” và “Người con của rồng 1” đã đạt giải Sản phẩm tiêu biểu trong cuộc thi Hội thi Sản phẩm thủ công mỹ nghệ Việt Nam lần thứ VII Cúp Thăng Long 1000 năm. Sản phẩm “Bình hoa lá rụng về cội” đã đoạt giải trong cuộc thi Sản phẩm thủ công Việt Nam lần thứ VIII-2011.

Ông đã tham gia trùng tu công trình gốm Cổng Nghi Môn trong cung điện Vua Lê, phục chế một số lăng tẩm ở Huế, và trùng tu tôn tạo Khu thuỷ tổ quan họ Làng Diềm ở Bắc Ninh. Hơn 200 linh vật trang trí trong khách sạn InterContinental Đà Nẵng Sun Peninsula Resort cũng được chế tác bởi ông.

Bộ cửa “Trung Hiếu môn” của ông đã đoạt giải Nhất hạng mục Sản phẩm trang trí tại Triển lãm và đã nhận được nhiều đơn đặt hàng trước và sau khi tham gia triển lãm. Ông cũng đã góp phần tổ chức bốn khóa dạy nghề với số lượng học viên tham gia lên đến hơn 200 người cùng Trung tâm Khuyến công Hà Nội.

Nghệ nhân Trần Nam Tước – Triển lãm gốm “Linh thú thời nay”
Những thành tựu và sản phẩm đến từ nghệ nhân Trần Nam Tước

Ngoài ra, ông đã phục chế hàng chục sản phẩm tiêu biểu như Tác phẩm “Sơn Nam Thuỷ tổ” cung tiến tại Đền Hùng – Phú Thọ, “Linh nghê” cúng tiến tại Đền Đô, và “Kỳ lân” cung tiến tại đảo Trường Sa