Làng Gốm Chu Đậu ở Hải Dương là một điểm đến thú vị cho du khách, nơi giữ lại được nghề làm gốm cổ truyền và những giá trị văn hóa đặc sắc của làng nghề. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng Gốm Sứ HCM khám phá vẻ đẹp văn hóa của làng gốm hải dương cổ nhất miền Đông.

Làng gốm Hải Dương nằm ở đâu?

Gốm Chu Đậu – Mỹ Xá là loại gốm sứ cổ truyền Việt Nam đã được sản xuất tại vùng thuộc làng Chu Đậu và làng Mỹ Xá, xã Minh Tân (làng Mỹ Xá) và Thái Tân (làng Chu Đậu) của huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương. Làng nghề này cách Hà Nội khoảng 60km và cách trung tâm thành phố Hải Dương 16km theo hướng Tây Bắc ở bờ sông Thái Bình. Mặc dù không nằm trong trung tâm thành phố, nơi này vẫn thu hút đông đảo khách du lịch đến tham quan.

Làng gốm Hải Dương, Gốm Chu Đậu Tinh Hoa Việt Truyền Thống
Làng gốm Hải Dương nằm ở đâu

Cách đi đến Làng gốm Hải Dương

Để đến Làng gốm Hải Dương, nếu bạn ở bán kính 70km, bạn có thể tự thuê xe máy để ngắm cảnh trên đường một cách chân thật nhất và tiết kiệm thời gian di chuyển. Hoặc bạn có thể sử dụng các phương tiện khác như ô tô, xe khách,…

Tổng quan về lịch sử làng gốm Hải Dương

Làng gốm Chu Đậu được cho là có từ thế kỷ 14 và trải qua thời kỳ phát triển mạnh mẽ vào thế kỷ 15-16. Tuy nhiên, vì những nguyên nhân như chiến tranh, làng gốm này đã bị lãng quên trong suốt hơn 400 năm. Cho đến đầu những năm 2000, nghề gốm được phục hồi và trở thành điểm tham quan du lịch. Sản phẩm gốm Chu Đậu hiện đã xuất khẩu sang nhiều quốc gia trên thế giới.

Làng gốm Hải Dương, Gốm Chu Đậu Tinh Hoa Việt Truyền Thống
Tổng quan về lịch sử làng gốm Hải Dương

Lý do làng nghề trở thành nơi hoạt động và nổi tiếng khắp gần xa là gì?

Một đại sứ quán Nhật Bản đã tìm thấy một bình cổ ở bảo tàng khi ghé thăm, và nhận ra rằng đó là một sản phẩm của làng gốm Chu Đậu xưa, nơi đã khai quật được nhiều hiện vật cổ từ gốm khác. Từ đó, làng nghề này đã được khôi phục và hoạt động cho đến ngày nay.

Làng gốm Hải Dương, Gốm Chu Đậu Tinh Hoa Việt Truyền Thống
Lý do làng nghề trở thành nơi hoạt động và nổi tiếng khắp gần xa là gì

Đặc điểm của Gốm sứ Hải Dương là gì?

Gốm sứ Hải Dương được sản xuất từ đất sét trắng ở làng Chu Đậu thuộc thị xã Chí Linh. Sản phẩm gốm luôn được làm thủ công và có những đặc trưng riêng so với gốm sứ ở các nơi khác. Tông màu chủ đạo của sản phẩm là men trắng trong, hoa văn màu xanh và đỏ nâu màu xanh lục vàng. Bí quyết để có được sản phẩm đạt đến độ hoàn mỹ là kĩ thuật vẽ dưới men và mang nung trong lò sử dụng men tam thái. Các sản phẩm gốm của làng Chu Đậu đã được lưu truyền rộng rãi khắp các tỉnh thành trong nước và quốc tế. Bảo tàng Hải Dương và hơn 50 bảo tàng quốc gia trên thế giới đều lưu giữ các cổ vật

Sự phục hồi của làng gốm Chu Đậu – một di sản lịch sử

Làng gốm Chu Đậu nằm ở xã Thái Tân, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương. Nghề làm gốm tại đây được thành lập vào khoảng thế kỉ 14 và phát triển mạnh trong thế kỉ 15 và 16. Tuy nhiên, sau chiến tranh và loạn lạc, nghề làm gốm ở Chu Đậu đã bị mai một và thất truyền.

Vào năm 1980, bí thư đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam đã tìm thấy một chiếc bình gốm hoa lam ở Thổ Nhĩ Kỳ có khắc dòng chữ Hán: “Thái Hoà bát niên Nam Sách châu, tương nhân Bùi thị Hý bút”. Từ đó, tỉnh Hải Dương đã khai quật được di tích Chu Đậu và phát hiện nhiều di vật của một trong những gốm mỹ nghệ nổi tiếng ở xã Thái Tân và Minh Tân.

Những người con của Chu Đậu đã khôi phục làng nghề gốm và thành lập xí nghiệp để phát triển sản phẩm. Hiện nay, gốm chu đậu Nam Sách, Hải Dương đã trở thành sản phẩm nổi tiếng được xuất khẩu sang nhiều quốc gia.

Dù sinh sống và lớn lên tại đây, nhưng không phải ai cũng hiểu về nghề gốm. Năm 2000, dự án đầu tư sản xuất mặt hàng gốm xuất khẩu đã được triển khai để phục hồi và phát triển thương hiệu gốm Chu Đậu nổi tiếng.

Làng gốm Hải Dương, Gốm Chu Đậu Tinh Hoa Việt Truyền Thống
Sự phục hồi của làng gốm Chu Đậu – một di sản lịch sử

Phát triển làng nghề gốm Chu Đậu

Nhờ sự hỗ trợ của chính quyền và người dân địa phương, xí nghiệp gốm Chu Đậu đã được thành lập vào tháng 10/2001 với diện tích rộng 33.250m2, đầu tư 24 tỷ đồng trong giai đoạn 1. Hơn 20 nghệ nhân từ nhiều tỉnh thành đã hợp tác với xí nghiệp để bảo tồn và sáng tạo ra các mẫu mã sản phẩm mới. Xí nghiệp đã xuất khẩu hàng đầu tiên sang Tây Ban Nha vào tháng 5/2003 và thu nhập bình quân của cán bộ, công nhân viên đạt 800 nghìn đồng/người.

UBND tỉnh Hải Dương đã đầu tư phát triển du lịch làng nghề gốm Chu Đậu bằng việc cải tạo các con đường, sửa lại đền thờ Đặng Huyền Thông và mở cửa di tích lò gốm cổ và bảo tàng gốm thôn Chu Đậu. Xí nghiệp cũng đã xây dựng thêm phòng trưng bày sản phẩm rộng 1.000m2 và đón khách du lịch. Làng gốm Chu Đậu đã được Tổng cục Du Lịch Việt Nam chọn làm địa điểm tổ chức kỉ niệm ngày du lịch thế giới và tung ra những tour du lịch mới

Làng gốm Hải Dương có phải chỉ là nơi sản xuất gốm truyền thống?

Làng gốm Chu Đậu không chỉ giữ lại các giá trị văn hoá và tạo ra những sản phẩm gốm nổi tiếng, mà còn trở thành điểm đến du lịch đặc sắc của Hải Dương. Tại đây, du khách có thể ghé thăm làng gốm Chu Đậu để tìm hiểu quá trình chế tạo sản phẩm gốm sứ và chiêm ngưỡng các bộ sưu tập gốm cổ và đương đại. Du khách cũng có thể tham quan công ty cổ phần Gốm Chu Đậu và tự mình trải nghiệm làm gốm hay khám phá những di chỉ khảo cổ học.

Những trải nghiệm du lịch khi đến làng gốm Hải Dương

Du khách khi đến làng gốm Chu Đậu Nam Sách sẽ được khám phá những tinh hoa từ thuở xưa được người dân nơi này thể hiện trên mỗi sản phẩm gốm. Bên cạnh đó, du khách còn có thể trải nghiệm việc làm gốm truyền đời cùng với người thợ. Ngoài ra, du khách cũng có thể ghé thăm các ngôi làng gốm nổi tiếng khác trên khắp đất nước.

Cuối tuần này, bạn có thể ghé thăm làng gốm Hải Dương để tìm hiểu về nghề truyền thống này. Nếu bạn muốn khám phá thêm, hãy đến các làng gốm nổi tiếng khác tại Việt Nam như làng gốm Bát Tràng, Đông Triều hay Phù Lãng. Chúc bạn có một chuyến đi thú vị và gặp nhiều may mắn trên đường đi!

Dưới đây là một số làng gốm Bát Tràng nổi tiếng tại Việt Nam: